Hiçbir, Birçok, Her Şey: Bitişik mi Ayrı mı?

Kısa cevap: TDK yazım kurallarına göre "hiçbir", "birçok", "birkaç", "herkes" ve "herhangi" bitişik; "her şey", "bir şey", "pek çok", "hiç kimse" ve "hafta sonu" ayrı yazılır. En sık yapılan hata "her şey"dedir: "herşey" biçimi her zaman yanlıştır.

Türkçede en çok karıştırılan konulardan biri, bazı sözcüklerin bitişik mi ayrı mı yazıldığıdır. TDK yazım kurallarına göre bunların çoğunun net bir karşılığı var. Önce hızlı bir tablo, sonra mantığı.

Hızlı referans (TDK'ya göre)

"her" ile başlayanlar

"her" sözcüğü genellikle ayrı yazılır:

• her şey (ayrı) — "Her şey yolunda."
• her zaman (ayrı), her biri (ayrı)

Ancak kalıplaşmış birkaç sözcük bitişik yazılır ve bunlar istisnadır:

• herkes, herhangi, herhalde

"bir" ile başlayanlar

Belgisiz sıfatlar bitişik yazılır:

• birçok (bitişik) — "Birçok kişi geldi."
• birkaç (bitişik), birtakım (bitişik), birçoğu (bitişik)

Ama dikkat: bir şey her zaman ayrı yazılır. "Birşey" yaygın bir hatadır, doğrusu "bir şey"dir.

"hiç" ile başlayanlar

• hiçbir (bitişik) — "Hiçbir sorun yok."
• hiçbiri, hiçbirimiz (bitişik)

Ama hiç kimse ayrı yazılır.

"pek çok" neden ayrı?

"pek çok" bir pekiştirme öbeğidir; "pek" ve "çok" ayrı sözcüklerdir, bu yüzden ayrı yazılır. "birçok"un bitişik, "pek çok"un ayrı olması en sık yapılan karışıklıklardan biridir.

Sık yapılan hatalar (yanlış → doğru)

• birşey → bir şey
• herşey → her şey
• hiç bir → hiçbir
• bir çok → birçok
• pekçok → pek çok
• haftasonu → hafta sonu
• her hangi → herhangi

Özet

"her" ve "pek çok" genelde ayrı; "bir" ve "hiç" ile kurulan belgisiz sıfatlar (birçok, birkaç, hiçbir) bitişik yazılır. İstisnalar (herkes, herhangi, herhalde) ve "bir şey / hiç kimse"nin ayrı yazıldığı unutulmamalı.

Bu kuralları tek tek hatırlamak zorunda kalmadan yazmak isterseniz, Düzelti'nin yazım denetimi bitişik/ayrı hatalarını metninizde otomatik yakalar ve doğrusunu önerir.