Noktalama İşaretleri: Virgül ve Nokta Kullanımı

Kısa cevap: Nokta tamamlanmış cümleyi bitirir; virgül sıralı öğeleri ve bağlaçsız sıralı cümleleri ayırır; noktalı virgül, içinde virgül bulunan grupları ayırır. En sık hata, özne ile yüklem arasına gereksiz virgül koymaktır: doğrusu "Ahmet okula gitti"dir. Ayrıntılar TDK yazım ve noktalama kurallarında yer alır.

Noktalama işaretleri, cümlenin anlamını ve okunuşunu belirler. Yanlış kullanım, anlamı tamamen değiştirebilir. İşte en sık gerekenler.

Nokta (.)

• Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur: "Yarın geliyorum."
• Kısaltmalarda: "Dr.", "vb.", "Prof."
• Sıra bildiren sayılardan sonra: "3. kat", "15. yüzyıl".

Virgül (,)

Virgül, en çok kullanılan ama en çok da yanlış kullanılan işarettir.

• Sıralı öğeleri ayırır: "kalem, defter ve silgi aldım".
• Bağlaçsız sıralı cümleleri ayırır: "Kapıyı açtı, içeri girdi, oturdu."
• Hitaptan sonra konur: "Sayın Yılmaz, ..."

Dikkat: Özne ile yüklem arasına gereksiz virgül konmaz. Yanlış: "Ahmet, okula gitti." Doğru: "Ahmet okula gitti."

Noktalı virgül (;)

• Virgülle ayrılmış öğeler kendi içinde gruplanıyorsa: "Toplantıya Ankara'dan Ali, Veli; İzmir'den Ayşe, Fatma katıldı."
• Anlamca bağlı iki bağımsız cümleyi ayırır: "Çok çalıştı; sonunda başardı."

Özet

Nokta cümleyi bitirir; virgül öğeleri ve sıralı cümleleri ayırır ama özne-yüklem arasına girmez; noktalı virgül ise grupları veya bağlı cümleleri ayırır.

Noktalama hatalarını tek tek aramak yerine, Düzelti'nin denetimi eksik veya yanlış işaretleri sizin için işaretler.