Word'de Türkçe Yazım Denetimi: Açma, Kapatma ve Alternatifi

Word'ün kaçırdığı Türkçe hataları görün: Türkçe Yazım Denetimi aracını ücretsiz deneyin — sözlük değil, Türkçenin dil bilgisini bilen özel bir dil modeli.

Kısa cevap: Word'ün Türkçe yazım denetimi sözlük tabanlıdır: kelimeyi hazır bir listeyle karşılaştırır. Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için doğru kelimelerin altını gereksiz yere çizer; "de/da", "ki", "mi" gibi bağlama bağlı hataları ve anlatım bozukluklarını ise göremez. Çözüm, Türkçenin morfolojisini bilen bir denetim aracı kullanmaktır.

Word'de yazarken kırmızı çizgilerin ya yanlış yerde çıktığını ya da gerçek hatayı kaçırdığını fark ettiyseniz yalnız değilsiniz. Çoğu kullanıcı bir süre sonra Word'ün Türkçe yazım denetimini ya kapatıyor ya da bir alternatif arıyor. Peki neden?

Word'ün yazım denetimi nasıl çalışır?

Word'ün yazım denetimi büyük ölçüde sözlük tabanlıdır: yazdığınız kelimeyi bir kelime listesiyle karşılaştırır. Kelime listede yoksa altını kırmızıyla çizer.

Bu yaklaşım İngilizce gibi çekimin sınırlı olduğu dillerde iş görür. Ama Türkçe sondan eklemeli bir dildir; tek bir kökten yüzlerce çekimli biçim türer ("ev, evde, evimde, evlerimizden…"). Sözlük bu biçimlerin tamamını kapsayamadığı için Word:

• Doğru yazılmış birçok Türkçe kelimenin gereksiz yere altını çizer,
• Gerçek dil bilgisi hatalarını ise fark etmez.

Word'de Türkçe yazım denetimi nasıl açılır?

Kısa cevap: Gözden Geçir sekmesinden denetim dilini Türkçe yapın, sonra denetimi çalıştırın. Adımlar:

1. Gözden Geçir > Dil > Yazım Denetleme Dilini Ayarla yolunu açın.
2. Listeden Türkçe'yi seçin; "Yazım ve dil bilgisini denetleme" kutusu işaretsiz olsun (işaretliyse denetim kapalı kalır).
3. Tüm belgelerde geçerli olması için Varsayılan olarak ayarla'ya tıklayın.
4. Denetimi çalıştırmak için Gözden Geçir > Yazım ve Dil Bilgisi'ne basın (kısayol: F7).

Türkçe düzeltme araçları yüklü değilse Dosya > Seçenekler > Dil ekranından Türkçe düzeltme paketini eklemeniz gerekebilir.

Denetim dilini Türkçe yaptıktan sonra bile Word, "de/da" ve "ki" gibi bağlama bağlı hataları ve anlatım bozukluklarını yakalayamaz. Nedenini bir sonraki bölümde anlatıyoruz.

Word'ün Türkçe'de kaçırdıkları

En önemli sorun şu: Word yalnızca "bu kelime sözlükte var mı?" diye bakar. Oysa Türkçedeki hataların çoğu, doğru kelimelerin yanlış kullanılmasıdır ve bunlar sözlükte vardır:

• "de/da" ayrı/bitişik: "Ben de geldim" ile "evde" ikisi de sözlükte doğru; Word yanlış kullanımı ayırt edemez.
• "ki" ve "mi" yazımı: bağlaç mı ek mi olduğunu bağlamdan anlamak gerekir; sözlük denetimi bunu yapamaz.
• Anlatım bozukluğu: gereksiz tekrar, karışık cümle vb. hataların hiçbiri "yazım hatası" değildir, Word görmez.
• Dil bilgisi ve noktalama: özne-yüklem uyumu, virgül kullanımı gibi konular kapsam dışıdır.

Yani Word hem fazla uyarır (doğruların altını çizer) hem de az yakalar (gerçek hataları kaçırır). Bu da onu güvenilmez kılar.

"Word yazım denetimi kapatma" nasıl yapılır?

Sürekli yanlış uyarılardan bıktıysanız kapatmak mümkün:

1. Dosya > Seçenekler > Yazım Denetimi yolunu izleyin.
2. "Yazarken yazımı denetle" seçeneğinin işaretini kaldırın.
3. Yalnızca o belge için kapatmak isterseniz aynı ekranda "Yalnızca bu belgede istisnaları gizle" seçeneğini kullanabilirsiniz.

Ama asıl soru şu: yazım denetimini kapatmak mı istiyorsunuz, yoksa işe yarayan bir denetim mi?

Kapatmak yerine: Türkçe'ye özel bir denetim aracı kullanabilirsiniz.

Word'ü kapatmak hataları görünmez yapar ama ortadan kaldırmaz. Daha iyi bir yol, Türkçe için tasarlanmış bir araç kullanmaktır.

Düzelti'nin Türkçe yazım denetimi, sözlük karşılaştırması yerine Türkçenin dil bilgisine ve bağlamına göre çalışır:

• "de/da", "ki", "mi" gibi kullanım hatalarını yakalar,
• Anlatım bozukluklarını (gereksiz tekrar, karışık cümle) tespit eder,
• Doğru kelimelerin altını gereksiz yere çizmez,
• Ve önemlisi: cümlenizi baştan yazmaz, yalnızca hatayı düzeltir.

Özet

Word'de Türkçe yazım denetimini açmak Gözden Geçir sekmesinden denetim dilini Türkçe yapmakla, kapatmak ise Seçenekler > Yazım Denetimi'nden mümkündür. Ama Word sözlük tabanlı olduğu için, Türkçe açık olsa bile hem doğruları yanlış işaretler hem "de/da", "ki" ve anlatım hatalarını kaçırır. Kapatmak yerine Türkçe'ye özel, bağlam ve dil bilgisi anlayan bir araç kullanmak metninizi gerçekten iyileştirir.

Word'ün kaçırdığı Türkçe hatalarını görmek için Düzelti'yi ücretsiz deneyin kırmızı çizgilerle boğuşmadan, gerçek hataları düzeltin.